Aldeas modelo

Concepto e funcionalidade

Unha aldea modelo é un tipo particular de figura de recuperación e posta en valor de terras, que conta coas seguintes singularidades:

· Está pensada para mobilizar as antigas terras de labor en pequenos núcleos de poboación en risco de incendios.
· As terras perimetrais da aldea deben estar na súa maioría nun estado de grave abandono, ao tempo que deben ter unha boa capacidade produtiva.
· A actuación do concello afectado deberá ser proactiva, colaborando en todo momento co proceso e liderando a dinamización por medio da recollida de sinaturas.
· É necesario o acordo maioritario coas persoas propietarias, nun mínimo do 70% de titulares e superficie, a colaboración dos concellos e a existencia de persoas produtoras interesadas.
· Unha actuación respectuosa e sostible, ligada fundamentalmente a producións tradicionais e preferiblemente ecolóxicas.
· Actuacións manexables, de superficies medias de entre 20 e 40 ha.
· Ligadas as actuacións de control da biomasa nos 50 m de faixa perimetral executadas por convenio entre DXDM, FEGAMP e SEAGA.
· Non se intervén no interior do núcleo, se ben existirá colaboración posterior con outras consellerías para recuperación ambiental, arquitectónica, urbanística, patrimonial e paisaxística.
· Organización dunha Rede de Aldeas Modelo para xerar sinerxias e compartir coñecementos.
· Posible creación dunha marca de garantía para as producións.

 

Fundamento legal

Recollido nos artigos 47.bis e 47.ter da lei 6/2011 de mobilidade de terras, modificacións incluídas nas leis de acompañamento de 2018 e 2019, respectivamente.

Perímetro e faixa de incendios de la AM de Parada dos Montes – A Pobra de Brollón

 

Estado das solicitudes de aldeas modelo

A data de hoxe existen un total de 50 peticións, excluíndo as xa eliminadas por non cumpliren cos requirimentos mínimos de abandono, calidade das terras ou vontade da veciñanza. Destas 50 peticións están en marcha un total de 18, con 531 ha, case 10.500 parcelas e 2.600 persoas propietarias, segundo se recolle no Cadro nº 1.

Finalmente existen 16 aldeas máis solicitadas pero pendentes dos estudos iniciais. A previsión sería que unhas 10 aldeas máis estivesen xa iniciadas ao longo do primeiro semestre, cunha estimación adicional de 300 ha.

Provincia Municipio Aldea modelo Situación Número de parcelas Número de propietarios Superficie (ha)
Lugo O Incio Trascastro En execución 178 104 14
Ourense Boborás Penedo En execución 675 132 23,41
Ourense Carballeda de Avia Muimenta En execución 1.639 242 29,14
Ourense Cenlle Osmo En execución 169 51 24,77
Ourense O Irixo Trabazón En execución 220 30 6,06
Ourense Monterrei Infesta En execución 945 234 40,52
Lugo A Pobra de Brollón Parada dos Montes En execución 293 75 15,55
Ourense Arnoia Remuiños En execución 1.481 276 43,64
Ourense Pereiro de Aguiar Reboredo En execución 225 111 11,77
Ourense Quintela de Leirado Xacebáns En execución 622 132 32,67
Ourense Toén Trelle En execución 649 176 29,37
Subtotal 11     7.096 1.563 270,9
A Coruña Ames Ferreiros Recollida de sinaturas 178 104 8,64
Lugo Sober Francos de Proendos Recollida de sinaturas 238 115 16,62
Ourense Bande O Pazo Recollida de sinaturas 566 122 60,54
Ourense Cartelle Nogueiro Recollida de sinaturas 387 182 93,37
Ourense Oímbra Oímbra Recollida de sinaturas 806 356 28,79
Ourense Ribadavia Santa Cristina Recollida de sinaturas 269 110 14,25
Pontevedra Cerdedo-Cotobade Vilalén Recollida de sinaturas 931 114 38,37
Subtotal 7     3.375 1.103 260,58
TOTAL 18     10.471 2.666 531,48
Cadro nº 1: Aldeas Modelo en tramitación a 10/06/2020

 

Provincia Municipio Aldea modelo Situación
A Coruña Outes Cuns 4. En fase inicial
Lugo Folgoso do Courel Seceda, Moreda 4. En fase inicial
Lugo Mondoñedo Oirán 4. En fase inicial
Lugo O Saviñao Belesar 4. En fase inicial
Ourense A Gudiña Barxa 4. En fase inicial
Ourense A Gudiña O Seixo 4. En fase inicial
Ourense A Veiga Meixide 4. En fase inicial
Ourense O Barco de Valdeorras Villarino 4. En fase inicial
Ourense Cualedro Carzoá 4. En fase inicial
Ourense Leiro Barzamedelle 4. En fase inicial
Ourense Lobios Requeixo 4. En fase inicial
Ourense Rairiz de Veiga Lampaza 4. En fase inicial
Pontevedra Cerdedo-Cotobade Parada 4. En fase inicial
Pontevedra O Covelo Cernadela 4. En fase inicial
Pontevedra Tomiño Os Panascos 4. En fase inicial
Pontevedra Valga Martores, Vilares ou Laceiras 4. En fase inicial
TOTAL 16    
Cadro nº 2: Aldeas Modelo en Fase inicial a 10/06/2020

 

O Mapa que se achega recolle a distribución territorial das aldeas modelo en marcha ou tramitación.

 

Orientacións produtivas e colaboracións

Tendo en conta que o prazo de arrendamento inicial será de 5 a 10 anos e as súas singularidades, a gran maioría das aldeas estarán dedicadas á gandería extensiva (vacún e porcino autóctonos sobre todo, pero  tamén ovino e cabrún), cereais para alimentación animal e panificación e tamén mazairas.

Xa se están a levar a cabo acordos de colaboración con grupos agroindustriais para a compra da produción das aldeas e con asociacións de produtores  para colaboración mutua.

Finalmente cómpre sinalar que están en marcha procesos de colaboración cos axentes no territorio, sinaladamente os Grupos de Desenvolvemento Rural e as Oficinas Agrarias comarcais.